Προδικαστική προσφυγή: πότε ασκείται, προθεσμίες, τι χρειάζεται

Η προδικαστική προσφυγή ασκείται ενώπιον της Ενιαίας Αρχής Δημοσίων Συμβάσεων (ΕΑΔΗΣΥ) μέσα σε 10 ημέρες από την ηλεκτρονική κοινοποίηση της πράξης που σας βλάπτει, ή σε 15 ημέρες αν κοινοποιήθηκε με άλλο μέσο (άρθρο 361, Ν. 4412/2016). Κατά της διακήρυξης η προθεσμία είναι 15 ημέρες από τη δημοσίευσή της στο ΚΗΜΔΗΣ. Είναι προϋπόθεση για τα σχετικά ένδικα βοηθήματα δικαστικής προστασίας.

Τι είναι η προδικαστική προσφυγή και πότε είναι υποχρεωτική;

Η προδικαστική προσφυγή είναι το μέσο με το οποίο ένας οικονομικός φορέας αμφισβητεί πράξη ή παράλειψη της αναθέτουσας αρχής πριν υπογραφεί η σύμβαση. Είναι υποχρεωτική: χωρίς αυτήν δεν μπορείτε να προσφύγετε αργότερα στο δικαστήριο, και δεν επιτρέπεται άλλη διοικητική προσφυγή κατά των ίδιων πράξεων (άρθρο 360, Ν. 4412/2016).

Το μέσο αυτό αφορά συμβάσεις με εκτιμώμενη αξία πάνω από το όριο της απευθείας ανάθεσης του άρθρου 118, δηλαδή πάνω από 30.000 ευρώ, ή πάνω από 60.000 ευρώ για τις κατηγορίες συμβάσεων που ορίζει το ίδιο άρθρο, όπως οι συμβάσεις έργου (άρθρο 345). Για συμβάσεις ίσης ή μικρότερης αξίας δεν υπάρχει προδικαστική προσφυγή: η αίτηση ακύρωσης και αναστολής ασκείται απευθείας στο Διοικητικό Εφετείο της έδρας της αναθέτουσας αρχής, με παράβολο 5% επί της εκτιμώμενης αξίας (άρθρο 127).

Στην πράξη, οι πιο συχνές αφορμές είναι η απόρριψη της δικής σας προσφοράς, η αποδοχή της προσφοράς ανταγωνιστή που κατά τη γνώμη σας δεν πληροί τους όρους, η απόφαση κατακύρωσης και όροι της διακήρυξης που αποκλείουν αδικαιολόγητα την επιχείρησή σας.

Ποιος μπορεί να ασκήσει προδικαστική προσφυγή;

Προδικαστική προσφυγή μπορεί να ασκήσει όποιος έχει ή είχε συμφέρον να του ανατεθεί η συγκεκριμένη σύμβαση και έχει υποστεί ή ενδέχεται να υποστεί ζημία από πράξη ή παράλειψη της αναθέτουσας αρχής που παραβιάζει το ενωσιακό ή το εθνικό δίκαιο (άρθρο 360). Το μέγεθος της επιχείρησης δεν παίζει ρόλο.

Αυτό σημαίνει ότι συνήθως προσφεύγει ένας συμμετέχων στον διαγωνισμό· κατά όρων της διακήρυξης μπορεί να προσφύγει και επιχείρηση που θα ήθελε να συμμετάσχει αλλά εμποδίζεται από αυτούς. Όποιος θίγεται από μια προσφυγή, για παράδειγμα ο προσωρινός ανάδοχος, μπορεί να ασκήσει παρέμβαση μέσα σε αποκλειστική προθεσμία 10 ημερών από την κοινοποίηση της προσφυγής σε αυτόν, για να διατηρηθεί η πράξη που τον ευνοεί (άρθρο 362 παρ. 3).

Ποιες είναι οι προθεσμίες της προδικαστικής προσφυγής;

Οι προθεσμίες είναι σύντομες και αποκλειστικές: 10 ημέρες από την ηλεκτρονική κοινοποίηση της πράξης, 15 ημέρες αν κοινοποιήθηκε με άλλο μέσο, αλλιώς 10 ημέρες από την πλήρη γνώση της. Κατά της διακήρυξης ισχύουν 15 ημέρες από τη δημοσίευση στο ΚΗΜΔΗΣ και κατά παράλειψης 15 ημέρες (άρθρο 361).

Επειδή οι αποφάσεις σε διαγωνισμούς μέσω ΕΣΗΔΗΣ κοινοποιούνται ηλεκτρονικά, η προθεσμία που θα σας αφορά σχεδόν πάντα είναι των 10 ημερών. Μη βασίζεστε στην ημέρα που ανοίξατε το μήνυμα: μετρά η κοινοποίηση. Γι’ αυτό ελέγχετε την «Επικοινωνία» και τις ειδοποιήσεις του διαγωνισμού στο ΕΣΗΔΗΣ κάθε μέρα όσο εκκρεμεί αξιολόγηση.

Πού και πώς κατατίθεται η προσφυγή;

Η προσφυγή κατατίθεται ηλεκτρονικά στον ηλεκτρονικό τόπο του διαγωνισμού στο ΕΣΗΔΗΣ· αν ο διαγωνισμός δεν διεξάγεται μέσω ΕΣΗΔΗΣ, κατατίθεται στην ΕΑΔΗΣΥ (άρθρο 362 παρ. 1). Περιέχει όλους τους νομικούς και πραγματικούς λόγους σας, σε έκταση έως 25 σελίδες, με χρήση του τυποποιημένου εντύπου της Αρχής.

Σύμφωνα με το επίσημο εγχειρίδιο του ΕΣΗΔΗΣ Προμηθειών και Υπηρεσιών για οικονομικούς φορείς, η προσφυγή αποστέλλεται από τη λειτουργία «Επικοινωνία» του διαγωνισμού, με θέμα «Προδικαστική Προσφυγή / Ένσταση», και κοινοποιείται και στο ηλεκτρονικό ταχυδρομείο της ΕΑΔΗΣΥ. Το έντυπο της προσφυγής διατίθεται στη σελίδα εντύπων της ΕΑΔΗΣΥ. Λόγοι που δεν θα γράψετε τώρα δεν μπορούν να προστεθούν αργότερα στο δικαστήριο, γιατί η αίτηση ακύρωσης περιορίζεται στις αιτιάσεις της προσφυγής (άρθρο 372 παρ. 2).

Πόσο κοστίζει το παράβολο και πότε επιστρέφεται;

Το παράβολο είναι 0,50% της προϋπολογισθείσας αξίας της σύμβασης χωρίς ΦΠΑ, με κατώτατο ποσό 600 ευρώ και ανώτατο 15.000 ευρώ (άρθρο 363). Αν η αξία δεν προκύπτει από τα έγγραφα, καταβάλλονται 600 ευρώ· σε διαγωνισμό με τμήματα υπολογίζεται μόνο στην αξία των τμημάτων που προσβάλλετε.

Το παράβολο σας επιστρέφεται σε τρεις περιπτώσεις:

• Όταν η ΕΑΔΗΣΥ δέχεται την προσφυγή σας ολικά ή μερικά.

• Όταν η αναθέτουσα αρχή ανακαλεί την πράξη ή κάνει την οφειλόμενη ενέργεια πριν εκδοθεί η απόφαση.

• Όταν παραιτείστε από την προσφυγή έως και 10 ημέρες από την κατάθεσή της.

Αν η προσφυγή απορριφθεί και δεν συνεχίσετε στο δικαστήριο, το παράβολο περιέρχεται στο Δημόσιο. Προσοχή και στην έκταση: αν η Αρχή ζητήσει περιορισμό μιας αδικαιολόγητα μεγάλης προσφυγής και δεν συμμορφωθείτε, καταβάλλετε διπλάσιο παράβολο (άρθρο 362 παρ. 1).

Τι γίνεται μετά την κατάθεση και πότε βγαίνει απόφαση;

Η προθεσμία της προσφυγής και η κατάθεσή της εμποδίζουν την υπογραφή της σύμβασης, όχι όμως την πρόοδο του διαγωνισμού (άρθρο 364). Η υπόθεση εξετάζεται το αργότερο 40 ημέρες από την κατάθεση και η ΕΑΔΗΣΥ αποφασίζει μέσα σε αποκλειστική προθεσμία 20 ημερών από την εξέταση (άρθρα 365 και 367).

Αναλυτικά: η αναθέτουσα αρχή κοινοποιεί την προσφυγή στους ενδιαφερόμενους τρίτους το αργότερο την επόμενη εργάσιμη ημέρα και διαβιβάζει στην ΕΑΔΗΣΥ τον φάκελο και τις απόψεις της μέσα σε 15 ημέρες από την κατάθεση (άρθρο 365 παρ. 1). Προσφυγές για συμβάσεις έως 100.000 ευρώ εξετάζει μονομελές κλιμάκιο, για μεγαλύτερες τριμελές. Αν υπάρχει κατεπείγουσα ανάγκη, μπορείτε να ζητήσετε μέσα στην προσφυγή αναστολή της πράξης ως προσωρινό μέτρο (άρθρο 366). Οι προθεσμίες εξέτασης και έκδοσης απόφασης αναστέλλονται από τις 5 έως τις 20 Αυγούστου (άρθρο 367Α).

Τι κάνετε αν η προσφυγή απορριφθεί;

Αν η ΕΑΔΗΣΥ απορρίψει την προσφυγή ή δεν αποφασίσει εμπρόθεσμα, μπορείτε να ασκήσετε αίτηση αναστολής και ακύρωσης στο Διοικητικό Εφετείο της έδρας της αναθέτουσας αρχής, μέσα σε 10 ημέρες από την κοινοποίηση ή την πλήρη γνώση της απόφασης ή από τη λήξη της προθεσμίας έκδοσής της (άρθρο 372).

Για συμβάσεις ΣΔΙΤ, παραχωρήσεις και συμβάσεις των Οδηγιών 2014/24/ΕΕ και 2014/25/ΕΕ με αξία πάνω από 15.000.000 ευρώ, αρμόδιο είναι το Συμβούλιο της Επικρατείας. Το ίδιο δικαίωμα έχει και η αναθέτουσα αρχή όταν η ΕΑΔΗΣΥ δέχεται την προσφυγή σας, οπότε μια νίκη στην Αρχή δεν είναι πάντα το τέλος. Το δικαστικό στάδιο το χειρίζεται δικηγόρος.

Πώς προετοιμάζετε μια προσφυγή μέσα σε 10 ημέρες;

Με δέκα ημέρες στη διάθεσή σας, η επιτυχία κρίνεται στις πρώτες δύο: να καταλάβετε ακριβώς τι αποφασίστηκε, να ζητήσετε τα έγγραφα που λείπουν και να αποφασίσετε αν αξίζει το παράβολο. Όσο νωρίτερα μπει στη δουλειά ο νομικός, τόσο πιο πλήρεις θα είναι οι λόγοι της προσφυγής.

• Κατεβάστε την απόφαση και όλα τα πρακτικά αξιολόγησης από το ΕΣΗΔΗΣ τη μέρα της κοινοποίησης.

• Σημειώστε την ημερομηνία κοινοποίησης και την τελευταία ημέρα της προθεσμίας σε κοινό ημερολόγιο.

• Συγκρίνετε κάθε λόγο απόρριψης ή αποδοχής με τον συγκεκριμένο όρο της διακήρυξης που επικαλείται.

• Υπολογίστε το παράβολο με βάση την αξία της σύμβασης ή του τμήματος που σας αφορά.

• Συντάξτε την προσφυγή στο τυποποιημένο έντυπο, με όλους τους λόγους από την αρχή.

Στη WinnerT συγκεντρώνουμε τα έγγραφα, οργανώνουμε τον φάκελο τεκμηρίωσης και τηρούμε το χρονοδιάγραμμα, ενώ τη νομική σύνταξη αναλαμβάνουν οι νομικοί μας συνεργάτες. Δείτε τι περιλαμβάνει η υπηρεσία προδικαστική προσφυγή. Αν η διαφορά αφορά το στάδιο της κατακύρωσης, διαβάστε και τον οδηγό για τα δικαιολογητικά κατακύρωσης και τις προθεσμίες τους, ενώ για το πώς μετρά ο χρόνος πριν από την υποβολή δείτε τις προθεσμίες δημόσιου διαγωνισμού. Πολλές απορρίψεις προλαμβάνονται στην πηγή τους· δείτε γιατί απορρίπτεται μια προσφορά και επικοινωνήστε μαζί μας μόλις λάβετε μια απόφαση που σας αφορά.

Πηγές

Όλες οι προθεσμίες και τα ποσά αυτού του άρθρου ελέγχθηκαν στο ισχύον κείμενο του Ν. 4412/2016 και στις επίσημες σελίδες της ΕΑΔΗΣΥ και του ΕΣΗΔΗΣ. Αν ο νόμος τροποποιηθεί, υπερισχύει το νέο κείμενο.

• Ν. 4412/2016 όπως ισχύει, άρθρα 345, 360–367Α, 372 και 127 (κωδικοποίηση ΕΑΔΗΣΥ).

• ΕΑΔΗΣΥ: τυποποιημένο έντυπο προδικαστικής προσφυγής και οδηγοί.

• ΕΣΗΔΗΣ: εγχειρίδιο υποβολής προσφοράς για οικονομικούς φορείς (ενότητα «Επικοινωνία»).

Ν. 4412/2016 – κωδικοποιημένο κείμενο (eadhsy.gr) · Έντυπα και οδηγοί προδικαστικής προσφυγής (eadhsy.gr) · Εγχειρίδιο ΕΣΗΔΗΣ Προμηθειών & Υπηρεσιών για οικονομικούς φορείς (eprocurement.gov.gr)

Τελευταία ενημέρωση: 24 Σεπτεμβρίου 2026.